Jedna reguła chroni przed iskrą i spalonym bezpiecznikiem, gdy zastanawiasz się, jak podłączyć akumulator. Zdejmując klemy, zaczynasz od minusa, a zakładając je, od plusa. Samo podłączenie akumulatora trwa kilka minut, lecz w nowszych samochodach po zerwaniu zasilania zostają jeszcze rejestracja baterii i adaptacje. Mróz osłabia akumulator, więc zimą częściej sięga się po prostownik albo wymienia go samodzielnie.
Jak odłączyć akumulator i co przygotować przed zdjęciem klem?
Zgaś silnik, wyłącz zapłon i odsuń pilota od auta. Odczekaj kilka minut, bo sterowniki wygaszają się z opóźnieniem, a w części modeli nawet dłużej. Zegarek i pierścionki zdejmij, bo metal na dłoni przy biegunie dodatnim potrafi zewrzeć obwód. Załóż rękawice i okulary. W akumulatorze kwasowym jest elektrolit, a podczas ładowania wydziela się wodór, który z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową. Obok nie palimy i nie używamy otwartego ognia.
Przed pierwszym ruchem narzędziem przygotuj kilka rzeczy.
- Nasadka albo narzędzie na 10 mm lub 13 mm, najlepiej z izolowaną rączką.
- Kod do radia, jeśli auto go wymaga, i zapisane stacje, które znikną z pamięci.
- Uchylone okno albo odblokowane drzwi, bo bez zasilania zamek centralny może nie zadziałać.
- Miernik napięcia do kontroli akumulatora po zdjęciu klem.
- Szczotka lub papier ścierny na wypadek białego albo zielonkawego nalotu na biegunach.
Zimą trafia się zapieczony zacisk. Nie szarp przewodu i nie podważaj zacisku śrubokrętem, bo łatwo uszkodzić biegun albo obudowę. Po poluzowaniu śruby obracaj zacisk delikatnie na boki, a przy oporze sięgnij po ściągacz do klem. Elektrolit w głęboko rozładowanym akumulatorze, który stał na mrozie, mógł zamarznąć już przy kilku stopniach poniżej zera. Zamarzniętego akumulatora nie ładujemy ani nie odpalamy z kabli. Trafia najpierw do ciepłego pomieszczenia, a obudowę z widocznymi pęknięciami wymieniamy.
Poluzuj zacisk na biegunie ujemnym, oznaczonym minusem, zdejmij go i odsuń na bok, żeby nie wrócił na biegun. Dopiero potem zdejmij plus. Kolejność odłączania akumulatora wynika z tego, że nadwozie i blok silnika są połączone z biegunem ujemnym. Gdyby narzędzie dotknęło karoserii przy luzowaniu plusa, a minus wciąż był podłączony, powstałoby zwarcie z prądem rzędu setek amperów. Po zdjęciu minusa obwód jest przerwany i przypadkowy kontakt z nadwoziem niczego nie zamyka.
Kolejność podłączania akumulatora: plus pierwszy, minus ostatni
Kolejność podłączania akumulatora jest odwrotna do odłączania. Najpierw zakładasz i dokręcasz zacisk na biegun dodatni, na końcu ujemny. W chwili zakładania plusa minus pozostaje wolny, więc zahaczenie narzędziem o karoserię nie zamyka obwodu. Przy zakładaniu minusa może przeskoczyć niewielka iskra, bo alarm i sterowniki od razu pobierają prąd. Zapłon ma być wtedy wyłączony, a odbiorniki zgaszone.
Przed założeniem oczyść bieguny i zaciski. Dokręcaj zacisk tylko do chwili, gdy przestaje się obracać na biegunie. Zbyt mocny moment rozpycha szczęki i zrywa gwint w miękkim ołowiu. Luźna klema podnosi opór na styku, przy rozruchu spada napięcie, a auto kręci słabo mimo sprawnego akumulatora. Cienka warstwa smaru do biegunów chroni przed nalotem, a uchwyt mocujący trzyma całość na zakrętach. Po dokręceniu spróbuj poruszyć każdą klemą ręką. Jeśli się obraca, jest za luźna i przy rozruchu zacznie grzać się na styku.
Najdroższy błąd w tym zadaniu to odwrotne podłączenie biegunów. Odwrócona polaryzacja potrafi spalić bezpieczniki główne, diody w alternatorze i sterowniki, a przewody mogą się mocno nagrzać. Plus ma zwykle czerwoną osłonę i nieco grubszy biegun, ale kolor bywa mylący. Sprawdź oznaczenia wybite na obudowie akumulatora.
Przy ładowaniu prostownikiem zaciski zakładamy przy wyłączonym prostowniku i odłączonym od sieci, najpierw plus, potem minus. Zasilanie włączamy dopiero na końcu. Ładowarkę ustaw w przewietrzanym miejscu, obok akumulatora. W autach z czujnikiem IBS sprawdź w instrukcji, gdzie producent przewiduje podłączenie ładowarki, bo przewód nie powinien omijać czujnika.
Tabela zestawia kolejność w trzech najczęstszych sytuacjach.
| Czynność | Najpierw | Na końcu |
|---|---|---|
| Odłączanie akumulatora | minus | plus |
| Podłączanie akumulatora | plus | minus |
| Kable rozruchowe | plus do plusa obu aut, minus dawcy | czarny zacisk na masie silnika auta z rozładowanym akumulatorem |
Ostatnie połączenie kabli rozruchowych robimy poza akumulatorem, na niemalowanym metalowym elemencie silnika. Iskra może tam przeskoczyć, a nad rozładowaną baterią zbiera się wodór. Odłączamy w odwrotnej kolejności.
Co zrobić po podłączeniu akumulatora w nowszym aucie?
Mechaniczna część zajmuje kilka minut. W samochodach z ostatnich kilkunastu lat elektronika zarządza ładowaniem akumulatora i gubi dane przy zerwaniu zasilania, co bywa powodem wizyty w warsztacie dzień po wymianie.
Rejestracja akumulatora i czujnik na biegunie ujemnym
Wiele aut, między innymi BMW, Mercedesy i modele grupy VAG, ma na biegunie ujemnym czujnik stanu akumulatora, nazywany IBS lub EBS. Przewód masowy musi iść przez ten czujnik. Podpięty wprost do karoserii oszukuje sterownik, który wtedy nie widzi całego prądu.
Sterownik zarządzający ładowaniem bywa nazywany BMS albo systemem zarządzania energią. Po wymianie trzeba mu podać typ nowej baterii, czyli kwasowy, EFB lub AGM, oraz jej pojemność, żeby alternator ładował według właściwego profilu. Bez tego nowy akumulator bywa przeładowywany lub niedoładowany i szybciej się zużywa. Auto ze start-stopem wymaga EFB lub AGM, bo zwykły kwasowy nie znosi częstych rozruchów. Zamiennik musi mieć ten sam typ i nie mniejszą pojemność. Po odłączeniu tego samego akumulatora rejestracja zwykle nie jest potrzebna, choć decyduje marka. Takie dopasowanie ustawia się testerem, a warsztat opisuje je jako adaptacje systemów.
Szyby, start-stop, radio i kontrolki po rozłączeniu
Po odłączeniu zasilania auto zapomina wyuczone wartości. Szyby z funkcją jednego dotknięcia wymagają inicjalizacji. Przytrzymaj przycisk w górnym położeniu przez kilka sekund, choć sposób zależy od modelu. Sterownik silnika uczy się od nowa położenia przepustnicy i biegu jałowego, więc przez pierwsze kilometry obroty bywają nierówne. System start-stop często pozostaje wyłączony, dopóki akumulator nie osiągnie odpowiedniego stanu naładowania, co trwa od kilkunastu minut jazdy do kilku dni. Alarm może zgłosić naruszenie zasilania, a wtedy pomaga zamknięcie i otwarcie auta pilotem. Radio prosi o kod, a czujnik kąta skrętu może wymagać kalibracji, co objawia się kontrolką ESP.
Zdarza się, że zapalają się kontrolki, których wcześniej nie było. Większość gaśnie po kilku cyklach jazdy. Jeśli zostają, w pamięci sterowników czekają zapisane błędy. Pomaga wtedy kasowanie błędów, ale dopiero po sprawdzeniu, czy za usterką nie stoi coś poważniejszego.
Kiedy odłączyć akumulator samemu, a kiedy jechać do warsztatu?
Samodzielnie da się to zrobić w starszych samochodach z akumulatorem pod maską i bez systemu start-stop. Warsztat wybierz wtedy, gdy akumulator jest w bagażniku lub pod fotelem, auto ma czujnik IBS albo wymiana wymaga rejestracji. Procedura z tego wpisu dotyczy wyłącznie instalacji 12 V. W hybrydach i autach elektrycznych jest także układ wysokiego napięcia, a jego pomarańczowych przewodów nie dotykamy w ogóle.
Zanim kupisz nowy akumulator, sprawdź, czy to on jest przyczyną. Pomagają w tym opisane objawy rozładowanego akumulatora. Po kilku godzinach postoju sprawny, naładowany akumulator pokazuje na mierniku orientacyjnie 12,6-12,8 V, a poniżej około 12,4 V wymaga ładowania. W mrozie spada też jego moc rozruchowa, orientacyjnie o 20 procent przy 0 °C i o 40 procent przy minus 25 °C.
Napięcie spoczynkowe niewiele mówi o kondycji, jeśli akumulator ma kilka lat. Dopiero pomiar podczas rozruchu pokazuje, czy ogniwa trzymają obciążenie. Gdy napięcie przy kręceniu rozrusznikiem spada orientacyjnie poniżej 9,5 V, akumulator jest zużyty, nawet jeśli po ładowaniu wyglądał dobrze. Warsztat sprawdza to testerem akumulatorów w kilka minut.
Jedź do warsztatu z kompletem informacji.
- Dowód rejestracyjny lub numer VIN, od którego zależy procedura rejestracji.
- Stary akumulator albo jego oznaczenia, czyli typ, pojemność w Ah i prąd rozruchowy w A.
- Kod do radia i dane alarmu.
- Informacja, kiedy auto kręci wolno i czy działa start-stop.
Rejestrację akumulatora i adaptacje po wymianie można zlecić w warsztacie Mag Opony w Gdańsku przy ul. Morenowa 6. Termin najlepiej ustalić telefonicznie przed pierwszymi mrozami, bo w mrozy ruch w warsztatach rośnie.




